Chanson n° 3 du recueil Chansons provencales, deuxieme edition considerablement augmentee (Marseille, Laffitte et Roubaud, 1856) de Victor Gelu (dates inconnues), publié en 1841. Victor Gelu, ne le 26 janvier 1806, mort le 4 mai 1885 a Marseille : domaine public depuis 1955, soixante-dix ans apres sa mort, en application de l'article L123-1 du Code de la propriete intellectuelle. Texte recopie depuis l'exemplaire numerise de la deuxieme edition (Marseille, Laffitte et Roubaud, 1856), diffuse en texte integral par Archive.org. Graphie de la source : gélusienne (graphie personnelle et pré-mistralienne de Victor Gelu, marseillais phonétique), reproduite telle quelle.
Texte
Qué jabò !
Qu'estrambò !
Ta plu qu'aqueou roun , ma pipo !
Felipo ,
Quinto fripo !
Tu , l'enfan dé Misè Babò ! . . .
Chi , l'entenderes l'Estarloguo
Quan mi digué : caspi ! qué pei !
Qu'es neissu toun mourra pa boguo :
Salu ! cousin-german doou Rei ! . . . .
Fran , Carambò , Raffeou é Pissarotto ,
En si truffan penseroun : lou mesquin
Sera toujou vendur dé bulletin ;
E pamen la vies , ma balotto !
Qué jabò !
Qu'estrambò !
T'a plu qu'aqueou roun , ma pipo !
Felipo ,
Qu'unto fripo ! . . .
Tu , l'enfan dé Misè Babò ! . . .
Erian eilato su lou Barri ,
S'attaquavian oou bataïoun:
Trei gendarmo eme un Coumissari
Mi pescoun , é vague oou viouloun.
Mi vieou perdu , counoueissen leis Àpotro ;
Creidi , Messies, pieta ! sieou pa michan !
Foou gé dé maou : sieou Felipo Dantan !
E dé suito mi fan dé votro ! . . .
Qué jabò !
Qu'estrambò !
104 CBANSONS PROVENÇALES
T'a plu qu'aqueou roun , ma pipo !
Felipo ,
Qu'unto fripo !
Tu , l'enfan dé Misè Babò ! . . .
Mi menoun à la Prefeturo
Davan lou Dugou qué reven :
Oh ! qué tramblun ! eou m'asseguro ;
Mi pouarge la man en risen.
A soun signaou , Coumissari , gendarmo
Passoun per uei , é s'atrouvan soulé.
Ero moun ouncle ! . . . oou pouein qué lou piqué
Despui d'alor mi pouarto l'armo !
Qué jabò !
Qu'estrambò !
T'a plu qu'aqueou roun , ma pipo !
Felipo ,
Qu'unto fripo ! . . .
Tu , l'enfan dé Misè Babò ! . . .
Va creiries ? douei superbei damo ,
Uno , vieio , qu'a tan bouen èr ,
L'aoutro , jouino , é fouesso pu flamo ,
M'embrassoun , mi loumoun soun chier !.
La ran-mama semblo la Boueno-Mèro :
Oourieou vougu saoupre l'Ave-Maria ,
Quan en plouran s'es messo à marmura :
Es tou la facho dé soun pèro !
Qué jabò !
Qu'estrambò !
T'a plu qu'aqueou roun , ma pipo !
Felipo ,
Qu'unto fripo ! . . .
Tu , l'enfan dé Misè Babò !
Mettoun oou lissieou moun cieragi
E mei bouigneto , é moun camboï ;
M'arnesquoun mies qu'ei Roumavagi
L'ai vo lou muou dé sant Aroy.
Qu'unt api noou , remarquo ! é qué limaço !
paoure Chi , quan mi sieou vi tan beou ,
Mi sieou chaspa per senti s'èri ieou ,
En m'amiraian din sei glaço !
Qué jabò !
Qu'estrambò !
T'a plu qu'aqueou roun , ma pipo !
Felipo ,
Qu'unto fripo ! . . .
Tu , l'enfan dé Misè Babò ! ^
Dooura coumo d'Avesque en capo ,
Per mi refresca lou barquieou ,
Lei proumié moustardié doou Papo
A taoulo soun dré darrié ioou .
Un gro Moussu lou souar mi desabïo
Caouffo moun lié, pui Tembaimo dé mus ;
E sei Mouazò si dien : es pa camus ;
Mai qué richo fìsolomïo !
Qué jabò !
Qu'estrambò !
ï'a plu qu'aqueou roun , ma pipo !
Felipo ,
Qu'unto fripo ! . . .
Tu , l'enfan dé Misè Babò ! . . .
A la boouduffo , ei bïo , ei bocho ,
Esten vun dei pu fin nitar ,
Fasieou dé globou dé mei pocho ,
E disia : sies cresta , bastar !
Restre bastar , qué rodo ! quan sia mince !
Foou escupi sei parmoun per un soou ;
Basti dé pouen su lei vala quan ploou ;
Mai aro , m'en garci ! sieou Prince !
Qué jabò !
Qu'estrambò !
T'a plu qu'aqueou roun , ma pipo !
Felipo ,
Qu'unto fripo ! . . .
Tu , l'enfan dé Hisè Babò !
Faouto d'un caffouchou , pecaire !
Senso cuberto é senso fué ,
Su l'aouguo , ei baoumo doou Gran-Caire ,
Ti l'ai battudo tan dé nué !
Mai poou veni Pluvioso é Vantoso ,
Passerouné ; creses qué la battrai
A moon casteou , mounte penecarai
Su mei coueissin caffi dé roso ! . . .
Qué jabò !
Qu'estrambò !
T'a plu qu'aqueou roun , ma pipo !
Felipo ,
Qu'unto fripo ! . , .
Tu , Tenfan dé Misè Babò !
Qué dé crèto dé coou dé sabre
L'aboouminablo varminié ,
M'a regla dessu moun cadabre ,
Tan qué l'a tengu coumpainié ! . . .
Ai proun souffri ! mi mordré plu , cebeto !
Cacaraca dei pu noble mourroun
Cregnirai plu blaveiroou ni fleiroun
Qué dei sucé dé sei babeto !
Qué jabò !
Qu'estrambò !
T'a plu qu'aqueou roun , ma pipo !
Felipo ,
Qu'unto fripo ! . . .
Tu , l'enfan dé Misè Babò ! . . .
A chivaou , en ran dé bataïo ,
Oou davan dei tambour-majou ,
Oou lué dei clicleto en tarraïo
Tendrai Pespazo, quaouquejou!
Alor vendré lei vouala per moun conte ;
Vé n'emplirai , dé chaple dé papié !
Voueli cuerbi lou famous Castagnié ! . . .
Oh ! moun istouaro sera un conte !
Qué jabò !
Qu'estrambò !
Ta plu qu'aqueou roun , ma pipo !
Felipo ,
Qu'unto fripo ! . . .
Tu , l'enfan dé Misè Babò !
Ai dé bla per lei santeis obro ,
O coulèguo qué tira oou mur :
Pouarto-roumano , gus, manobro,
Marchan d'armana , decroutur
Buvè ! treissa ! guèto é bosso mortalo !
Dé vouesto peou descordura Fooussó l
Engouargua-vou dé barrieou dé glacé !
Frèro ! s'u mouà qué ze regalo !
Qué jabò !
Qu'estrambò !
T'a plu qu'aqueou roun , ma pipo !
OFelipo,
Qu'unto fripo ! . . .
Tu , l'enfan dé Misè Babò !
Dessòuto leis ar de triounfle
Duven passa deman matin ;
Siguè brave ! foou qu'aco rounfle ;
Mai creide pa : jita peirin !
Qu'es dé manda lei dardeno à palado ,
A tiro-puou ! . . . misèri ! . . . su lou Cous
Lei double louei faras vira de' dous
Ramarciant à toun cambarado ! . . .
Qué jabò !
Qu'estrambò !
T'a plu qu'aqueou roun , ma pipo !
Felipo ,
Qu'unto fripo ! . . .
Tu , l'enfan de' Misè Babò !
•
Ghi , ma famïo si languisse :
Adieou ! si veiren bessai plu.
Mai sounco vun dei tieou patisse ,
Sabes l'adresso doou Boumbu.
Conto su ieou , fegi , couar , san é tripo !
E quan vendras teis oubli à la zoua ,
Sé per sambi cantes : vivo lé Roua !
Àjusto en soungean à Felipo :
Qué jabò !
Qu'estrambò !
T'a plu qu'aqueou roun , sa pipo !
Felipo ,
Qu'unto fripo
Per lou fieou dé Misè Babò !
Notice
Publiee en fevrier 1841, cette chanson raconte, sur le mode ironique, la fortune romanesque du jeune Philippe Dentend. Decrotteur et crieur de bulletins dans les rues de Marseille, il fut recueilli en 1814 par la duchesse d'Orleans-Penthievre a l'occasion du debarquement de la famille d'Orleans, apres qu'une rumeur l'eut fait passer pour le fils naturel du duc de Montpensier. Devenu notaire du roi a Paris, il raconte lui-meme, dans la bouche que lui prete Gelu, son ascension depuis le ruisseau marseillais jusqu'aux salons parisiens, avec un refrain qui revient sur sa condition de galopin devenu prince.
Mots notables
| Provençal | Français |
| estrambò | exclamation d'emphase et de fierte comique |
| fripo | loque, guenille : ici surnom affectueux et moqueur |
| portafai | portefaix, portefaix des quais marseillais |
| roumavagi | pelerinage, ici employe pour une parure de fete |
| bastar | batard : mot dont le heros retourne le sens en fierte de prince |
Source : Victor Gelu, Chansons provencales, deuxieme edition considerablement augmentee (Marseille, Laffitte et Roubaud, 1856), 1841,
chanson n° 3. Domaine public. Numérisation :
https://archive.org/download/chansonsprovena00gelugoog/chansonsprovena00gelugoog_djvu.txt. Transcription et mise en forme par Lingua Nostra.