Provençal song

The Trees of the Cours

In Provençal: Leis Aoubre doou Cous

Song no. 6 Victor Gelu, 1839

Song no. 6 from the collection Chansons provencales, deuxieme edition considerablement augmentee (Marseille, Laffitte et Roubaud, 1856) by Victor Gelu (dates inconnues), published in 1839. Public domain. Source spelling: gélusienne (graphie personnelle et pré-mistralienne de Victor Gelu, marseillais phonétique), reproduced unchanged.

Text

La frenizien mi pouigne l'avelano 1 Ma fé dé Dieou ! nouestei Consou fouirous Vien plu luzi l'estèlo Tremountano : Fan deraba leis beis oume doou Cous ! Paourei Mitroun qué la suzou devoro Aquito avian un paou d'oumbro , l'estieou ; Nou la leva ! foou doun qué siguen Floro? S'anan resti , Caramantran dé Dieou ! Lou jou , la nué brazié su la casaquo : Àvan la mouar seren dedin Tinfer ! Coumo voulè qu'aganten pa la flaquo ? Es troou verai : lou fué lacho leis ner ! Sé quaouquei fé s'atrouvan en patrouio , Enchancrissian , doou diminche oou dilun , A l'aveni dé longuo faren chouio ; Leis bossou van nou seca lou petun. Leis passeroun anaran eis Alèio Per s'espragna la ragi doou souleou ; Mai leis Mitroun è leis fio à lieourèio Mounté pourran faire soun San-Micheou ! Leis Bouquetiero , eme seis grans estori , Seis parapluegeo é seis gouarbo dé flou , Deis viei cepoun perdran leou la memori ; Naoutrei , qu'oouren per carma la doulou? Pamen lou Cous èro noueste eiretagi ; Dé pèro en fieou , despui deso-sè-cen , Si li venian refresca lou couragi , Faire dé testo , è chima l'eigarden. Oh ! lou morbin mi pouigne l'avelano ! Ma fé de' Dieou ! nouestei Consou fouirous Vien plus lusi l'estèlo Tremountano : Fan deraba leis beis oume doou Cous ! Lou gro Loouren , noueste mestre dé palo , Mi di : Jourian , qué serto dé brama ? Ieou ti la voou amouessa , la cigalo : Escouto-mi ; seras leou clavela. Pitoué, s'avies un pessu dé lituro, Soouries d'abor qué teis cavo tan aou Soun dé taceou davan l'architeturo Qu'an desparti su lou fron deis oustaou. Demando vo eis taiaire dé peiro , Qu'es soun mestié ; elei ti va diran : Quan voou basti qué l'architètro gueiro Per fin qué ren li tape soun davan. Nouesteis encian feroun uno falipo ; Oouríen degu leissa tout aco nus ; V'a leou coumpré , tamben , Meste Felipo ; E nous a di : vite oou soou aqueou brus ! FigunHi la bèlo proumenado , Sounco lous Cous sera debaguegea ; Què dé pertou l'oouran mé dé calado , Què li veiras l'agazo lampegea ! Lou souar , alor , sé vas eme Rouseto Su leis bancaou , caligna , darnagas ! Lei passeroun ni mai leis dindoureto Ti vendran plu caga dessu lou nas. Teis aoubre , pui , avien toutei lou verme ; Enca siei mes tou serié esta pourri : Va sabes ben qu'ero rouiga , soun germe ? Va visies pa coumo eroun nequeri ? Leis an toumba per ti soouva la trouncho ; N'ères temouin : quan venié lou mistraou , N'avié toujou quoouqaun qué partié en pouncho. Vai , proun vo tar t'oourien mé à Tespitaou ! Ensin , Jourian, creze-mi : resto à nuno, Sabes qué sieou jamai esta rouyous ; Mai an resoun leis Prieou dé la Coumuno Dé coundana leis viei oume doou Cous. . . — Pèro Loouren , vou parla coumo un libre ; Ieou , pouedi pa m'espliqua din lou fin ; Mai , foutu-Dieou ! es-que' sian doun pa libre Dé si lagna , s'aven lou gro pegin ! Senso cerqua leis uei darnié Foourïo Vou respoundrai : qu'es aco tan courous? N'avian pa proun dé carriero , à Marsïo ? N'avian pa proun dé gran camin pooussous ? Leissi pima davan d'uno muraio Cademicien , pintre vo frejourié : Leis beis oustaou , qué soun per la gusaio ? Qu'es , dé pilastre , oou garçouu boulangié ! Eimarié mies lou fuiagi d'un aoubre , Quan la calou li ven leva l'aren , Qué vin palai dé frejaou é dé maoubre Toutei raia coumo un cuïé d'argen. Qué mi canta dé saven , dé beluro ! L'ai oouzi dire en aquelei booumian Que lou mïou ché-d'uvro dé mouluro Es ren , respè doou dedaou d'un aglan ! Dia qué leis oume avien plu gé dé sabo ; Pamen , n'ai vi toumba deis tres par doues : Avien lou couar pu rouge qu'uno rabo ; £ dé ma vido ai vi tan flame boues ! Meste Loouren , vè ! coouqua fouero l'iero , Perqué via pa mounté voueloun veni : L'aven fa poou eme nouesto bandiero , E lei foussa cerquoun dé nou puni ! V'en souvenè ? quan fé baboou la Santo , N'avièn bourra dessu lei ome blan : Li garcerian uno fiero tramblanto ; Es soun revenge , aco , deis viei bregan ! Aro , lou Cous semblo uno lichofroïo Qu'an alesti per nou faire toourra. Dé noueste maou juguoun lei bouenei voïo ; An seis bastido , elei , per si challa ! Aro si dien : segu ! voou ben la peno Qué d'espoumpi , boulangié vo maçoun , Qué dé marrias vendur dé chèr umèna Aguoun d'oumbragi oou fouar dé la sesoun ! Coupa Taco ! adrou su la canaïo ! Ah ! lei fena demandoun dé plesi ? Grezïa lei ! la marrido peissaïo Es pla goustous qué quan es ben fregi ! . . . Oh ! lou verin mi pouigne Favelano ! Ma fé dé Dieou ! nouestei Consou fouirous Vien plu luzi l'estèlo Tremountano : Fan deraba leis beis oume doou Cous !

English translation of the full text forthcoming.

Notes

Dated May 1839, this song laments the felling of the trees on Marseille's Grand-Cours, begun on Holy Tuesday, 26 March 1839, and finished on Friday 12 April, trees that had been planted around 1765. Framed as a dialogue between the baker's boy Jourian and the foreman Father Loouren, it sets popular grievance, the loss of shade, of lovers' benches, and of an inheritance passed down from father to son, against the official justifications about roadworks and architecture, closing on the bitter thought that the well-off profit from the people's misfortune.

Notable words

ProvençalFrench
mitrounmitron, garcon boulanger
clavelacloue, fixe sur place : ici au sens de convaincu
bancaoubanc public, banc de promenade
dindouretopetites servantes, jeunes filles du quartier
espitaouhopital

Glosses are given in French, as delivered by our lexicographic source; an English gloss is not yet available for these words.

Source: Victor Gelu, Chansons provencales, deuxieme edition considerablement augmentee (Marseille, Laffitte et Roubaud, 1856), 1839, song no. 6. Public domain. Digitization: https://archive.org/download/chansonsprovena00gelugoog/chansonsprovena00gelugoog_djvu.txt. Transcription and formatting by Lingua Nostra.